ویتامین K2
در متابولیسم استخوان و انتقال کلسیم نقش دارد؛ اغلب در کنار دوزهای بالای ویتامین D3 مطرح میشود.
شواهد متوسطاین مکمل چیست؟
ویتامین K2 (به‌خصوص فرم MK-7) در برخی غذاهای تخمیری (مثل ناتو) و به مقدار کم در محصولات حیوانی یافت میشود؛ متفاوت از ویتامین K1 است که عمدتاً در سبزیجات برگ‌سبز و نقش اصلی‌اش در انعقاد خون است.
مکانیسم اثر
پروتئین‌هایی مثل استئوکلسین و MGP را فعال می‌کند که کلسیم را به سمت استخوان هدایت میکنند و از رسوب آن در بافت نرم (مثل دیواره‌ی عروق) جلوگیری میکنند.
یافته‌های پژوهشی
مطالعات کوهورت (عمدتاً اروپایی) بین مصرف بالاتر ویتامین K2 و سلامت قلبی-عروقی/استخوانی بهتر ارتباط نشان داده‌اند، اما کارآزمایی‌های تصادفی‌شده‌ی بزرگ برای اثبات رابطه‌ی علّی هنوز محدودند - سطح شواهد آن پایین‌تر از ویتامین D3 یا کراتین است.
دوز مصرف
دوز رایج ۹۰ تا ۱۸۰ میکروگرم؛ سقف معمول در نظرگرفتهشده ۲۰۰ میکروگرم روزانه.
بهترین زمان مصرف
محلول در چربی است، همراه وعدهی حاوی چربی مصرف شود؛ اگر همراه با دوز بالای ویتامین D3 مصرف میشود، همراه همان وعده منطقی است.
راهنمای انتخاب محصول
فرم MK-7 نیمه‌عمر طولانی‌تری نسبت به MK-4 دارد و برای دوز روزانه‌ی یک‌بار مصرف مناسب‌تر است.
ملاحظات ویژه
در بیمارانی که ویتامین D3 با دوز بالا (مثلاً برای اصلاح کمبود شدید) مصرف میکنند، برخی پزشکان K2 را به‌عنوان مکمل احتیاطی برای هدایت کلسیم به استخوان توصیه میکنند - این تصمیم باید با پزشک باشد.
نکات ایمنی و هشدارها
در افرادی که داروی ضدانعقاد خون (وارفارین) مصرف میکنند باید حتماً قبل از مصرف با پزشک هماهنگ شود چون ویتامین K مسیر انعقاد را تحت تأثیر قرار میدهد.
سوالات متداول
دوز مصرف ویتامین K2 چقدر است؟
دوز رایج ۹۰ تا ۱۸۰ میکروگرم؛ سقف معمول در نظرگرفتهشده ۲۰۰ میکروگرم روزانه.
بهترین زمان مصرف ویتامین K2 چه زمانی است؟
محلول در چربی است، همراه وعدهی حاوی چربی مصرف شود؛ اگر همراه با دوز بالای ویتامین D3 مصرف میشود، همراه همان وعده منطقی است.
آیا ویتامین K2 عوارض جانبی دارد؟
در افرادی که داروی ضدانعقاد خون (وارفارین) مصرف میکنند باید حتماً قبل از مصرف با پزشک هماهنگ شود چون ویتامین K مسیر انعقاد را تحت تأثیر قرار میدهد.
منابع علمی
- EFSA Scientific Opinion on Vitamin K2
- European cohort studies on vitamin K2 intake and cardiovascular/bone health
این محتوا صرفاً جنبه‌ی آموزشی و اطلاع‌رسانی عمومی دارد و جایگزین مشاوره‌ی مستقیم پزشک یا متخصص تغذیه نیست. پیش از شروع هر مکمل جدید، خصوصاً در صورت وجود بیماری زمینه‌ای یا مصرف دارو، حتماً با پزشک خود مشورت کنید.